Sivas’ın Divriği ilçesinde bulunan Cürek, geçmişte sosyal yaşamı, modern yapıları ve maden işletmesiyle bölgenin en hareketli yerleşimlerinden biriydi. “Küçük Paris” olarak anılan ve bir dönem yaklaşık 2 bin kişinin yaşadığı şehir, yıllar içinde nüfusunu kaybederek terk edilmiş bir görünüme büründü. YouTube’da Hasan Ada hesabından yayımlanan bir videoda Cürek’in geçmişten bugüne değişen yüzü anlatılırken, bölgenin eski sakinlerinin anıları da şehrin bir zamanlar nasıl bir yaşam merkezi olduğunu gösteriyor.
BİR ZAMANLAR HER İHTİYACIN KARŞILANDIĞI ŞEHİRDİ
Cürek, maden işletmesinin faaliyet gösterdiği yıllarda yalnızca çalışanların konakladığı bir yerleşim değildi. İşçi pansiyonları, lojmanlar, okullar, hastane, market, giyim mağazası, sinema salonu ve sosyal tesisleriyle kendi içinde canlı bir yaşam alanı oluşturuyordu.
Bölgede görev yapan çalışanların ihtiyaçlarını karşılayan depoların yanı sıra fırın, telefon santrali, memur pansiyonu ve idari binalar da yerleşimin günlük hayatında önemli bir yer tutuyordu. Çalışanların aileleriyle yaşadığı Cürek’te eğitimden alışverişe, sosyal etkinliklerden spora kadar pek çok imkân bulunuyordu.
HAVUZU, TENİS KORTU VE SİNEMASI VARDI
Cürek’in geçmişini özel kılan unsurlardan biri de sosyal olanaklarıydı. Yerleşimde yüzme havuzu, tenis kortu ve çeşitli spor alanları bulunuyordu. Yaz aylarında havuzda vakit geçiren çocuklar, düzenlenen yüzme yarışmalarına katılan gençler ve akşamları sosyal tesislerde bir araya gelen aileler, bölgenin hareketli yaşamının parçalarıydı.
Havuzda yaş gruplarına göre yarışmalar düzenleniyor, başarılı olanlara madalya veriliyordu. Akşamları ise havuzun restoran bölümünde yemek yeniyor, insanlar bir araya gelerek vakit geçiriyordu. Sinema salonu ve lokal de çalışanların ve ailelerinin sosyalleştiği önemli mekânlar arasında bulunuyordu. Resmî bayramlar da çam ağaçlarının arasındaki bir alanda, Atatürk büstünün bulunduğu bölümde kutlanıyordu.
ÖZELLEŞTİRME SONRASI NÜFUSU AZALDI
Cürek’teki değişim, maden işletmesinin özelleştirilmesi ve iş olanaklarının azalmasıyla hız kazandı. Bölgede yaşayanların bir kısmı emekli olduktan sonra ayrılırken, bir kısmı da başka şehirlere göç etti.
Cürek Köyü Muhtarı İhsan Aydoğan, geçmişteki yaşamı ve sonrasında yaşanan değişimi şu sözlerle anlattı: “Burada olmayan yoktu. İlkokulu, ortaokulu, camisi, hastanesi, postanesiyle mükemmel bir yerdi. Özelleştirildikten sonra firma burasıyla ilgilenmedi. Kimisi emekli oldu, kimisi gurbete gitti. 2003’ten sonra bu hale geldi.”
Nüfusun azalmasıyla birlikte binalar ve sosyal alanlar eski işlevlerini yitirdi. Bir zamanlar çalışanların ve ailelerinin yaşadığı yerleşim, zamanla terk edilmiş yapıların bulunduğu sessiz bir bölgeye dönüştü.
ESKİ SAKİNLERİN ANILARINDAKİ CÜREK
Cürek’in geçmişini hatırlayan ilçe sakinlerinden Garip Ördek de bölgenin bir dönem gördüğü ilgiyi şu sözlerle dile getirdi: “Geçmişte herkesin gözdesi olan bir yerdi. Cürek deyince her şey vardı. Sanatçılar bile buraya geliyormuş. Güzel yemeklerin yapıldığı, güzel bir mekanmış. Küçük Paris olarak adlandırıyorlardı. Şuan ıssız ama havası çok güzel bir yer.”
BUGÜN ÇERNOBİL’İ ANDIRAN BİR GÖRÜNÜME SAHİP
Bir zamanlar kalabalık sokakları, çalışan tesisleri ve sosyal yaşamıyla dikkat çeken Cürek, günümüzde harabeye dönen yapıları ve boş kalan alanlarıyla geçmişinden uzak bir görüntü sergiliyor. Bir dönem yaklaşık 2 bin kişinin yaşadığı yerleşimde bugün eski hayatın izleri, binalar ve geride kalan hatıralar arasında bulunuyor.
